اگر بهدنبال یک رابطهی عاطفی باشید، احتمالاً تصویری از شریک ایدهآل در ذهن دارید. اما ظاهر فقط یکی از بخشهای این تصویر است. یکی از خواستنیترین ویژگیها در فرد مقابل، «علاقهی واقعی به شناختن شما» است؛ اینکه کسی شما را برای خودش خاص و جذاب بداند و صادقانه بخواهد از آرزوها، رؤیاها و احساساتتان بیشتر بداند.
همین علاقهی متقابل، در کنار عشق و احترام، میتواند افرادی با پیشینهها و ویژگیهای بسیار متفاوت را به هم نزدیک کند. اما این افراد چگونه یکدیگر را پیدا میکنند؟
احتمالاً شما هم در زندگی شخصی یا محیط کار با کسی آشنا شدهاید که با توجه صادقانه و بیچشمداشتش، تأثیر خوبی روی شما گذاشته است. معمولاً از همصحبتی با چنین افرادی در مهمانیها یا جلسات لذت میبریم؛ حتی اگر بیشترِ صحبت را خودمان انجام داده باشیم!
در روزگاری که سلفیها و پستهای شبکههای اجتماعی همهجا حضور دارند، پیدا کردن کسی که واقعاً مشتاق شنیدن حرفهای ما باشد، حالوهوای تازهای دارد. وقتی با چنین فردی روبهرو میشویم، او را به خاطر میسپاریم؛ آن هم با احساسی خوشایند. پژوهشها به روشنشدن دلیل این موضوع کمک میکنند.
جولیانا شرودر و آیلت فیشباخ در پژوهشی که سال ۲۰۲۴ با عنوان «احساسِ شناختهشدن، رضایت از رابطه را پیشبینی میکند» منتشر شد، این موضوع را بررسی کردند.
آنها میان دو برداشت ذهنی تفاوت گذاشتند: «احساس میکنم طرف مقابلم مرا میشناسد» و «احساس میکنم من طرف مقابلم را میشناسم». هرکدام از این دو، بهطور جداگانه با رضایت از رابطه ارتباط دارند. اما کدامیک ارتباط قویتری دارد؟
این پژوهشگران در چند مطالعه روی روابط دوستانه، خانوادگی و عاشقانه دریافتند که احساسِ شناختهشدن از سوی طرف مقابل، در مقایسه با احساسِ شناختن او، پیشبینیکنندهی قویتری برای رضایت از رابطه است.
شرودر و فیشباخ در بخش مربوط به آشناییهای عاطفی دریافتند که افراد هنگام نوشتن معرفی خود برای جذب شریک احتمالی، بیشتر بر این تأکید میکنند که میخواهند شناخته شوند؛ نه اینکه میخواهند فرد مقابل را بشناسند.
اما نکتهی جالب اینجا بود: کسانی که این معرفیها را میخواندند، بیشتر جذب افرادی میشدند که از علاقهشان به شناختن طرف مقابل گفته بودند.
بنابراین، برای جذب یک شریک عاطفی، احتمالاً لازم است نشان دهید که دوست دارید او را بشناسید؛ نه اینکه فقط از او بخواهید برای شناختن شما وقت بگذارد.
این یافتهها همچنین ما را به فکر کردن دربارهی معیارهای انتخاب شریک عاطفی دعوت میکنند. پژوهشگران به مطالعاتی اشاره میکنند که از گرایش مردان به انتخاب زنان دارای ظاهر جذاب و گرایش زنان به انتخاب مردان ثروتمند گزارش دادهاند؛ همچنین به پژوهشهایی که نشان میدهند ویژگیهایی مانند مهربانی و شوخطبعی در سراسر جهان جذاباند.
بااینحال، نتایج پژوهش آنها نشان میدهد افرادی که از پلتفرمهای آشنایی استفاده میکنند، بهدنبال چیزی فراتر از این ویژگیها هستند: کسی که بخواهد آنها را بشناسد، نه کسی که صرفاً بخواهد خودش شناخته شود.
از این منظر، جستوجوی شریک ایدهآل فقط به داشتن یک ویژگی جذاب یا مجموعهای از ویژگیها مربوط نیست. میل به شناختهشدن نیز میتواند یکی از انگیزههای هدایتکنندهی این جستوجو باشد. پژوهشگران میگویند این یافته با مطالعاتی همراستاست که نقش انگیزههای دیگر، مانند ترس از مجرد ماندن، را در تصمیم به شروع رابطه بررسی کردهاند.
اما چرا احساسِ شناختهشدن چنین ارتباط پررنگی با رضایت از رابطه دارد؟ به گفتهی پژوهشگران، یک توضیح این است که وقتی احساس میکنیم طرف مقابل ما را میشناسد، بیشتر احساس میکنیم که از ما حمایت میکند.
اگر رضایت از رابطه بیشتر به این وابسته باشد که چقدر خودمان را برخوردار از حمایت میبینیم، تا اینکه چقدر به دیگری حمایت ارائه میدهیم، میتوان فهمید چرا احساسِ شناختهشدن ارتباط قویتری با رضایت از رابطه دارد.
اشتیاق صادقانه برای شناختن شریک عاطفی، چیزی است که طرف مقابل میتواند آن را حس کند. تظاهر به علاقه را نمیتوان برای همیشه ادامه داد؛ بالاخره زمانی میرسد که فرد مقابل متوجه تعریفوتمجیدهای ساختگی یا توجه غیرواقعی میشود.
در مقابل، اهمیتدادن و همدلی صادقانه به چشم میآید و به شکلگیری اعتماد کمک میکند.
اگر بهدنبال رابطهای ماندگار هستید، بهتر است سراغ کسی بروید که واقعاً مشتاق شناختنش هستید؛ کسی که او هم به همان اندازه، صادقانه بخواهد شما را بشناسد.
شرودر، جولیانا و آیلت فیشباخ. Feeling known predicts relationship satisfaction. مجلهی روانشناسی اجتماعی تجربی (Journal of Experimental Social Psychology)، جلد ۱۱۱، مارس ۲۰۲۴، شمارهی مقاله: ۱۰۴۵۵۹.
متخصص سلامت باروری و دارندهٔ فلوشیپ پزشکی جنسی؛ عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی. فعالیت دکتر کشاورز سالهاست که بر آموزش، پژوهش و مشاورهٔ تخصصی در حوزهٔ سلامت باروری و جنسی متمرکز است. با این باور که دانش درست و علمی در این حوزه باید به زبان ساده و قابلفهم در اختیار همه قرار بگیرد.
دربارهٔ دکتر کشاورزمحتوای این صفحه با هدف آموزش عمومی تهیه شده و جایگزین مشاورهٔ حضوری با پزشک نیست.